Gwiazdy fascynują nas od zarania dziejów. Szczególnie Gwiazda Polarna i umiejętność odnalezienia jej na nieboskłonie. Zainspirowany ostatnią wizytą w planetarium oraz obserwacją nocnego nieba nad Borami Tucholskimi gdzie spędzaliśmy rodzinne wakacje prezentuję dziś krótką ściągawkę z tego gdzie znajduje się Polaris i jak ją odnaleźć.

Sprawa jest banalnie prosta. Wystarczy nie pomylić Wielkiego Wozu z Małym 🙂 Otóż, znajdujemy na nocnym niebie Wielki Wóz (nie mylić z Wielką Niedźwiedzicą, której  Wóz jest małą częścią). Następnie odległość pomiędzy gwiazdami Dubhe i Merak (tworzące tylną część wozu) przedłużamy 5-cio krotnie i już, mamy Gwiazdę Polarną. Zdjęcie na górze strony powinno pomóc.

Łatwo jest jednak pomylić wymienione powyżej konstelacje. Dlatego do namierzenia Polaris można wykorzystać także słynną Kasjopeję (żonę króla Cefeusza i matkę Andromedy – mitologia grecka jest fantastyczna, nieprawdaż?). Gwiazdozbiór ten znajduje się dokładnie po przeciwnej stronie bieguna w stosunku do Ursa Major (Wielkiej Niedźwiedzicy) zaś Mały Wóz z gwiazdą polarną leży pomiędzy nimi.

Kasjopeja tworzy na nocnym niebie charakterystyczny kształt przypominający olbrzymią literę W jak Wacław (fotka obok). W Polsce widoczna jest przez cały rok, a odnalezienie jej na nocnym niebie jest dziecinnie proste.

Zakładając, że po bliskim spotkaniu z UFO lub innymi używkami obudzimy się na odludziu bez telefonu i GPS możemy śmiało wykorzystać Alfa Ursae Minoris (czyli gwiazdę polarną zwaną także Polaris) do wyznaczenia kierunków. Bez względu na porę roku, dnia, czy nocy wskazuje ona zawsze północ.

Warto nadmienić, iż gwiazdą polarną nie jest wiecznie to samo ciało niebieskie. Nasi przodkowie w czasach antycznych (jakieś 400 lat p. n. e. czyli dokładnie wtedy gdy pierwsze greckie statki zawitały na umiłowany przeze mnie Adriatyk, o czym poczytać możecie w wcześniejszych wpisach) nawigowali na gwiazdę Kocab (również w gwiazdozbiorze małego wozu). Ich przodkowie z kolei (około 2000 lat p. n. e.) odnajdywali północ dzięki gwieździe Thuban z gwiazdozbioru Smoka (fotka poniżej). Nasi potomkowie (za około 900 lat) będą kierować się na jeszcze inną gwiazdę Alrai (gwiazdozbiór Cefeusza – męża Kasjopei :D). I tak w koło Macieju, aż historia zatoczy koło i za około 12 000 lat gwiazdą polarną znowu będzie Thuban.

Zachęcam zatem do wynurzenia się czasem na wieczorny spacer i podniesienia oczu trochę wyżej. Prawda, że jest pięknie?

pozdrowiska,

Maniek